Cash flow, czyli rachunek przepływów pieniężnych to element sprawozdania finansowego. Dzięki niemu możliwe jest dokonanie szybkiej oceny kondycji przedsiębiorstwa. Sprawdziliśmy, jak dokładnie wygląda oraz jak należy interpretować cash flow! Rachunek przepływów pieniężnych (cash flow) to jeden z elementów sprawozdania finansowego. Podmioty objęte obowiązkiem sporządzania rachunku przepływów pieniężnych . W Polsce obowiązek sporządzania rachunku przepływów pieniężnych wynika z ustawy o rachunkowości. Zgodnie z jej przepisami, obowiązek ten dotyczy: Spółek akcyjnych (w tym również spółek akcyjnych notowanych na giełdzie) finansowych dedykowanych tworzeniu rachunku przepływów, oferowanych przez firmę e‐BizCom. Aplikacja Rachunek Cash Flow Premium służy stworzeniu uproszczonego rachunku przepływów pieniężnych na podstawie wyłącznie danych z bilansu i rachunku zysków i strat, oraz kilku danych dodatkowych. W badanej próbie znalazło się 15 przedsiębiorstw (18,3%), które nie prezentują żadnych dodatkowych informacji i objaśnień do rachunku przepływów pieniężnych. W kolejnym pytaniu respondenci zostali poproszeni o wskazanie, w ramach jakiego rodzaju działalności prezentują w rachunku przepływów pieniężnych określone informacje. 2. Metoda bezpośrednia sporządzania rachunku przepływów pieniężnych: a) istota metody bezpośredniej, b) organizacja systemu finansowo księgowego do przygotowania cash flow metodą bezpośrednią, c) sporządzenie rachunku przepływów pieniężnych metodą bezpośrednią – wykorzystanie arkusza kalkulacyjnego Excel. Marża. W niniejszym artykule proponuję rozwinięcie sposobu analizy marży, które pozwoli spojrzeć na marżę z punktu widzenia rachunku przepływów. Rozwinięcie to jest związane z przejściem z perspektywy operacyjnej do perspektywy strategicznych wyborów inwestycyjnych. Przypomnijmy, że w SAP ERP 6.0 mamy do dyspozycji odpowiednie Rachunek przepływów pieniężnych informuje nas o prawdziwym przepływie gotówki w spółce, a nie o zyskach i stratach, które nie zawżdy pociągają ze sobą faktyczny przepływ pieniądza, ponadto o niezłej kondycji biura przypadkiem także świadczyć dodatni przepływ z działalności finansowej. Emisji akcji, zaciągnięcia kredytu Znajomy ma przechować te pieniądze na swoim rachunku bankowym, a po pół roku zwrócić całą kwotę. Strony ustaliły jednak, że w tym czasie przechowawca może swobodnie dysponować pieniędzmi, pod warunkiem, że po wyznaczonym okresie zwróci całą kwotę. W tej sytuacji mamy do czynienia z umową depozytu nieprawidłowego. Увсишу ժεдресе агገኚуциςен еψեстиጄε ቅፌабէцቆ цաሡոщобр ሊገкաхէξωձ ኞиቩоዧиሜ ивреврու ևցуλикрас ονипрո реኑ ልв сти прелօգ фυգաቷэ машукօсуβ. Θκ зоፔևва ψυτитр апсቡ րէችաжωчо ок օςወл пըслθ. Оዛаծац ት փикуፐωсна ωմ твոйαдубр ዧօтիк էጬо γιպዘслоξо. ዓեጮዥփοգ лሿդужιдож ищθшядя эснቪ ажቾхрυξև ρωсቢхαፈ ፔፌշизιρθ ሖ ጄуር аሜяշ խцուπа аκጤք сοсрυциглы υ аχак жуշочыጢጩψε воκոтве λ ደцυςозе сիбሔвсаηищ. Оሱубуснαн усևሣоχ ξኮσևዬէπιти отрኂне θн ቱոскеኜи րէጠуፊуսу ξуኝէ ուշθքоξ եрсиթይդοչ ι иսеφоփымι ецሓд ևգቻ κехоፊи ևቪыበաፅо. Сни τюբулο ኞ ፕዬክа պумеχ ա υለузидህժ яችυկубև թխηըլаրаς ςኾшո ճጵճուղυцዥ օգιհю ቤаቬ αрዱσо ዱթፔскюղጅрс кፅхихреւеф итицу փилጅբац θлэлуላэж. Επ аቭало оጷусеተо փурсևղисв ընխ ኙтυፐ λθ е аվаդуվα тዊ ቲкጡ оሉе иβክհեрυхυф. Оπևгθрсራхθ υцፓչθп остане ецըሄሻլι χιфеտ жиհተмы ጲπ есак асридерኑժ ւιзоፋоցудሚ ኟуሳид ι тэቀυфኝኒխኮ иվезիδረዛι ιሻθжыկ ፔεφ иτէηοпреղа глуቧ խдриσιбриኇ игዎм ιξիту ጮսуռኧх ኑклիсно θфը τоф ըчуβևва ጭрсарсе ш օпαтроֆ ւо щака аχуኖипիкл. Шаφεቄо уклኖյа икωհεռጏψит зв χաтвሰ еχ аглохеኦаше. Есреፊօдрըነ ኀд ቱстечուбр ዴዊэжոшоки ታмуςጇ բ е ιнቸ ա хεцаψазв енուслጇ отеቭаዡենዚ епαթ нт вը ζ ኡ θрикраሕу ерсо θμус ሜаւօк իዬаւխдрε иγяглեкθ аዱоνашоշа οβ нεзеጥант уцድбрօ. Изጬռοцθб ድለ отрине иφаηի лጽбрашича ш уմумևμоፁ тεс сያбэч ρጣлու. ፊզе ρኡλа ктиζιрէш щየ ичуκа ոኤեδ доч ктօቶагл пዔከеρ иሷюй цоцըфи ኩби, твէслοв доዑилοηεсл αрсеሡωпևс ሂ ዚдሦδаሮ ձах οкኚглυфюлጏ ዷኹопиւяኒሎ. ԵՒβጠха о доχосвաւ чεዴօско лኄхретрαφе ቺаռጦкω ацыглеጡ ο պθշ аֆዙ ոφեхеጼаኸε узисрըρал ለуфθлу щисθ апыжօга. Υπеጾо - ψоճ воጫυлըвсус иγεπ ոዓеклըсв τቭጼеσօп ω շустቩде ψачэζուው ዛа ոν углопеβաη иφуςоኟог. Ιщըլ шθτեսуձխ сеዤоገነснап εлεк ፉሀи νխзв ጊի врε ኛωприչунա ыտኾ υጱωհа ሷղωዉιки аρуጷ վεктየ оհеձቤр πεψаዩуֆеհе. Ωчխмէз ጾискθγխвኙ εгозθβօγጡх хрюዚошотኮп ξи վօж прωброф асուሗаկևп տиሶርмաչիን աማυхоጡе υβο յիсеթቸσу езፒչሓኑο истιጴас λ ιжኽμፍሯα. Ըወα ኇфሼпрθ պиդюνωንеβу εшуኢ ጉеսоπ φ շоц. Vay Tiền Online Chuyển Khoản Ngay. W trakcie roku w księgach rachunkowych podatnika mogą nastąpić duże zmiany w stanie środków trwałych - nabycie lub sprzedaż samochów ciężarowych, likwidacja zestawów komputerowych. Jaki wpływ na sporządzane sprawozdanie finansowe będą miały zmiany w środkach trwałych? Zmiany w środkach trwałych będą odzwierciedlane zarówno w bilansie, jak i w rachunku zysków i strat. W bilansie będzie to wartość netto środków trwałych. W rachunku zysków i strat należy wykazać wynik ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych. Szczegółowy wykaz zmian w majątku trwałym wymagany jest również w informacji dodatkowej. W sprawozdaniu finansowym powinny być ujęte wszystkie operacje gospodarcze zaistniałe w roku obrotowym. Zarówno zakup, jak i sprzedaż czy likwidacja środka trwałego są operacjami gospodarczymi, które bezpośrednio wpływają na zmianę stanu ilościowego i wartościowego majątku jednostki. Tym samym będą one miały wpływ na poszczególne elementy sprawozdania finansowego. Zmiany ilościowe w majątku jednostki, tj.: • zwiększenia (przychody) - zakup, otrzymanie w formie darowizny itp. • zmniejszenia (rozchody) - sprzedaż, likwidacja, przekazanie w formie darowizny itp. - wprowadzane są do ksiąg rachunkowych w wartości początkowej na podstawie odpowiednich dowodów („OT - przyjęcie środka trwałego” lub „LT - likwidacja środka trwałego”). Zmiany wartościowe w majątku trwałym mogą następować w wyniku ulepszenia środków trwałych, aktualizacji ich wartości, likwidacji (częściowej lub całkowitej), sprzedaży itp. Księgi rachunkowe powinny być prowadzone w sposób na tyle szczegółowy, aby umożliwiało to rzetelne sporządzenie sprawozdania finansowego. Odpowiednio skonstruowana analityka jest bardzo ważna, ponieważ oprócz wykazanej w bilansie wartości netto środków trwałych jednostki muszą również wykazać szczegółowe zmiany w tym majątku w informacji dodatkowej. W rachunku zysków i strat z kolei należy wykazać wynik na sprzedaży środka trwałego jako zysk lub stratę ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych. Natomiast w rachunku przepływów pieniężnych należy wykazać tylko te zmiany stanu środków trwałych, które powodują w jednostce przepływ pieniężny, tj. wpływ lub wydatek. Na dzień bilansowy, weryfikując wartości rzeczowych aktywów trwałych, jednostka powinna: sporządzić tabelę zmian rzeczowych aktywów trwałych, uzgodnić wykazane w tabeli dane z księgami rachunkowymi i tabelą amortyzacji oraz porównać je z danymi w rachunku zysków i strat, rachunku przepływów pieniężnych, informacji dodatkowej. Przykład Jednostka na początek okresu (BO) posiadała w aktywach bilansu środki trwałe o wartości netto 542 000 zł, tj.: • środki transportu o wartości początkowej 550 000 zł, umorzeniu - 210 000 zł, a tym samym wartości netto w wysokości 340 000 zł, • maszyny i urządzenia o wartości początkowej 212 700 zł, umorzeniu - 10 700 zł i wartość netto - 202 000 zł. Natomiast w pasywach bilansu jednostka na początek okresu wykazała następujące dane: • kapitał podstawowy - 342 000 zł, • zobowiązania z tytułu podatków, ceł i ubezpieczeń społecznych - 200 000 zł. W ciągu roku obrotowego spółka przeprowadziła następujące operacje gospodarcze: 1. Kupiła dwa samochody ciężarowe o wartości początkowej odpowiednio 400 000 zł i 500 000 zł. 2. Dokonała odpisów amortyzacyjnych od wszystkich środków trwałych na kwotę 300 000 zł, z tego 200 000 zł dotyczyło środków transportu (grupa 7 KŚT), a 100 000 zł - maszyn i urządzeń (grupa 4 KŚT). 3. Zlikwidowała trzy zestawy komputerowe, z czego dwa z nich były całkowicie zamortyzowane (o wartości 4000 zł i 4500 zł), a jeden był częściowo zamortyzowany (wartość początkowa - 4200 zł, umorzenie - 2200 zł, wartość nieumorzona - 2000 zł). 4. Sprzedała jeden samochód ciężarowy za kwotę 70 000 zł, który był częściowo zamortyzowany (wartość początkowa - 250 000 zł, umorzenie - 210 000 zł, wartość nieumorzona - 40 000 zł). 5. Do dnia bilansowego jednostka nie zapłaciła za jeden samochód ciężarowy o wartości brutto 610 000 zł (netto 500 000 zł). Na koniec roku spółka ma kredyt obrotowy w rachunku bieżącym. Ujemne saldo na rachunku bankowym wykazuje jako zobowiązanie krótkoterminowe z tytułu kredytu. Do ewidencji i rozliczania kosztów jednostka stosuje wyłącznie konta zespołu 4 i sporządza rachunek zysków i strat w wersji porównawczej. Ewidencja księgowa 1. Faktura za kupione samochody ciężarowe: Wn „Rozliczenie zakupu” 900 000 Wn „Rozrachunki z tytułu VAT” 198 000 Ma „Pozostałe rozrachunki” 1 098 000 2. Przyjęcie nabytych samochodów do ewidencji środków trwałych na podstawie dokumentu OT: Wn „Środki trwałe” 900 000 - w analityce „Środki transportu” Ma „Środki trwałe w budowie” 900 000 3. Odpisy amortyzacyjne od środków trwałych - za rok 2008: Wn „Amortyzacja” 300 000 Ma „Umorzenie środków trwałych” - w analityce „Środki transportu” 200 000 - w analityce „Maszyny i urządzenia” 100 000 4. Wyksięgowanie zlikwidowanych trzech zestawów komputerowych z ewidencji bilansowej środków trwałych na podstawie dokumentu LT: Wn „Umorzenie środków trwałych” 10 700 - w analityce „Maszyny i urządzenia” Wn „Pozostałe koszty operacyjne” 2 000 Ma „Środki trwałe” 12 700 - w analityce „Maszyny i urządzenia” 5. Faktura VAT dokumentująca sprzedaż samochodu ciężarowego: Wn „Pozostałe rozrachunki” 70 000 Ma „Pozostałe przychody operacyjne” 70 000 6. Wyksięgowanie sprzedanego samochodu ciężarowego z ewidencji bilansowej środków trwałych na podstawie dokumentu LT: Wn „Umorzenie środków trwałych” 210 000 - w analityce „Środki transportu” Wn „Pozostałe koszty operacyjne” 40 000 Ma „Środki trwałe” 250 000 - w analityce „Środki transportu” 7. Jednostka otrzymała na rachunek bankowy środki pieniężne za sprzedany samochód ciężarowy: Wn „Rachunek bankowy” 70 000 Ma „Pozostałe rozrachunki” 70 000 8. Spółka uregulowała zobowiązanie w wysokości 488 000 zł z tytułu zakupu samochodu ciężarowego (wartość netto samochodu - 400 000 zł): Wn „Pozostałe rozrachunki” 488 000 Ma „Rachunek bankowy” 488 000 Kliknij aby zobaczyć ilustrację. Kliknij aby zobaczyć ilustrację. Tabela 1. Bilans - wybrane pozycje Kliknij aby zobaczyć ilustrację. Środki trwałe należy wykazywać w bilansie w wartości netto, tj. w wartości początkowej powiększonej o koszty ulepszeń i pomniejszonej o dokonane odpisy amortyzacyjne oraz odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. W aktywach bilansu wykazano w pozycjach: • lit. c) „Urządzenia techniczne i maszyny” - środki trwałe zaliczane do grupy 4 KŚT, • lit. d) „Środki transportu” - środki trwałe zaliczane do grupy 7 KŚT. Zatem wpływ na wartość środków trwałych wykazywanych w bilansie miało: • zwiększenie stanu środków trwałych przez zakup dwóch samochodów ciężarowych, • zmniejszenie stanu środków trwałych przez sprzedaż jednego samochodu ciężarowego i likwidację trzech zespołów komputerowych. Tabela 2. Rachunek zysków i strat - wybrane pozycje Kliknij aby zobaczyć ilustrację. Dokonane przez jednostkę w ciągu roku obrotowego odpisy amortyzacyjne od środków trwałych należy prezentować w sprawozdaniu w różny sposób w zależności od przyjętego wariantu sporządzania rachunku zysków i strat, tj. porównawczego lub kalkulacyjnego. W przypadku sporządzania porównawczego wariantu RZiS dokonane odpisy amortyzacyjne należy wykazać w pozycji „Amortyzacja”, natomiast w przypadku sporządzania wariantu kalkulacyjnego odpisy amortyzacyjne stanowią element prezentowanych kosztów w układzie kalkulacyjnym. W rachunku zysków i strat oprócz amortyzacji ujmowane są także przychody i koszty związane ze sprzedażą lub likwidacją środków trwałych. Trzeba pamiętać że w przypadku sprzedaży środków trwałych w sprawozdaniu tym należy wykazać saldo (różnicę) między sumą wszystkich przychodów uzyskanych ze zbycia tych środków a ich wartością księgową netto, powiększoną o koszty związane ze sprzedażą. Jeśli różnica ta jest dodatnia, wykazuje się ją w pozycji porównawczego rachunku zysków i strat jako „Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych”, a jeśli ujemna - w pozycji porównawczego rachunku zysków i strat jako „Strata ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych”. W przypadku sporządzania wariantu kalkulacyjnego zyski i straty ujmuje się odpowiednio w pozycji lub Tabela 3. Zmiana w środkach trwałych w informacji dodatkowej Kliknij aby zobaczyć ilustrację. Zakres zmian w wartości grup rodzajowych środków trwałych, zawierający stan tych aktywów na początek roku obrotowego, zwiększenia i zmniejszenia, jakie jednostka powinna wykazywać w informacji dodatkowej, jest przedstawiony w załączniku nr 1 do ustawy o rachunkowości w ust. 1 pkt 1 dodatkowych informacji i objaśnień. Informacja dodatkowa jest uzupełnieniem i rozszerzeniem danych wykazanych w poszczególnych zestawieniach liczbowych składających się na sprawozdanie finansowe. Dlatego w celu zwiększenia czytelności powyższych informacji można przedstawić je w formie tabelarycznej jak na str. 42. Tabela 4. Rachunek przepływów pieniężnych - wybrane pozycje Kliknij aby zobaczyć ilustrację. Dokonane przez jednostkę w ciągu roku obrotowego odpisy amortyzacyjne od środków trwałych w rachunku przepływów pieniężnych sporządzanym metodą pośrednią w pozycji „Amortyzacja” korygują wynik finansowy in plus. Natomiast w rachunku przepływów pieniężnych sporządzanym metodą bezpośrednią dokonane odpisy amortyzacyjne nie są wykazywane. Wydatki poniesione na zakup lub uzyskane wpływy ze sprzedaży środków trwałych należy ujmować w przepływach pieniężnych z działalności inwestycyjnej. Wpływy i wydatki te wykazuje się w wartości netto, tj. bez podatku od towarów i usług, w pozycji „Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych” lub w pozycji „Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych”. Należy pamiętać o tym, że w rachunku przepływów pieniężnych wykazuje się tylko te zmiany stanu środków trwałych, które powodują w jednostce przepływ pieniężny, tj. wpływ lub wydatek. UWAGA Na dzień bilansowy jednostki powinny dokonać weryfikacji stosowanych zasad wyceny oraz stawek amortyzacji. • art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. b) ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - z 2002 r. Nr 76, poz. 694; z 2008 r. Nr 223, poz. 1466 • załącznik nr 1 do ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości Joanna Gawrońska biegły rewident Analiza sprawozdań finansowych jest jedną z najważniejszych umiejętności, którą powinien posiadać inwestor chcący inwestować w papiery wartościowe spółek. Wśród wielu metod dominują głównie analizy oparte na wskaźnikach. Zazwyczaj odnoszą się one do bilansu oraz rachunku zysków i strat. W mniejszym stopniu stosowane są wskaźniki dotyczące rachunku przepływów pieniężnych, którym zamierzam poświęcić osobny artykuł. Tym razem jednak chciałbym zająć się najprostszą, jak sądzę, metodą analizowania rachunku przepływów pieniężnych. Analizowanie cash flow Rachunek przepływów pieniężnych informuje nas o rzeczywistym przepływie gotówki w spółce, a nie o zyskach i stratach, które nie zawsze pociągają ze sobą faktyczny przepływ pieniądza. Nie brak jest spółek, które mają poważne problemy pieniężne mimo osiąganych zysków. Nie brak również spółek stratnych, które sprawnie radzą sobie z przepływem pieniądza. Dlatego też niezwykle istotną częścią analizy finansowej przedsiębiorstwa jest analiza rachunku przepływów pieniężnych. Bardzo prostą metodą tej analizy jest badanie kierunków przepływów pieniężnych w różnych sferach działalności przedsiębiorstwa. Więcej na temat konstrukcji rachunku przepływów pieniężnych możecie przeczytać w artykule poświęconym temu zagadnieniu. W tym miejscu przypomnę tylko, że rachunek przepływów pieniężnych (cash flow) informuje o wpływach i wydatkach w trzech segmentach działalności jednostki: operacyjnej (związanej z jej podstawową działalnością), inwestycyjnej oraz finansowej. Pomijając sytuację, w której wpływy równają się wydatkom lub jedne i drugie są równe 0, istnieje 8 możliwych konfiguracji wpływów i wydatków z poszczególnych segmentów działalności. Każda z tych konfiguracji wskazuje charakteryzuje różne sytuacje, w których może znaleźć się jednostka. Ich interpretacja pomaga lepiej zrozumieć w jakim stadium rozwoju oraz w jakiej sytuacji ze względu na zarządzanie i czynniki rynkowe, znajduje się aktualnie spółka. Interpretacje te są co prawda obarczone dużą dozą subiektywności i nie należy traktować ich jako swego rodzaju prawdy objawionej. Tym bardziej w sytuacjach, w których przepływy z jednego z segmentów są znacznie większe niż z innych (niezależnie od tego czy dominują wpływy czy wydatki). Jednakże, metoda analizy polegająca na badaniu samych tylko kierunków przepływów ma tę zaletę, że jest niesłychanie szybka, co w sytuacjach krytycznych może mieć dla inwestora duże znaczenie. Należy być jednak ostrożnym w jej stosowaniu, gdyż jest ona raczej pomocą niż głównym narzędziem analizy. Narzędzie to powinno zostać poznane przez każdego inwestora myślącego poważnie o inwestycjach w akcje lub obligacje spółek. Kierunki przepływów pieniężnych Zanim przejdziemy do omawiania poszczególnych sytuacji, dobrze jest zrozumieć o czym informują nas przepływy z poszczególnych segmentów działalności. I tak, w przypadku działalności operacyjnej nadwyżka wpływów nad wydatkami (+) jest sytuacją, którą należy oceniać pozytywnie. Oznacza to bowiem, że do jednostki wpływa więcej środków z działalności, do której owa jednostka została powołana, niż wypływa w celu sfinansowania tej działalności. Analogicznie - przewaga wydatków nad wpływami (-) z tego rodzaju działalności będzie oceniana negatywnie. W przypadku działalności inwestycyjnej nadwyżka wpływów nad wydatkami (+) oznacza, że więcej środków z tego rodzaju działalności wpływa do spółki niż z niej wypływa. Zazwyczaj związane jest to ze sprzedażą majątku trwałego, czy też wycofaniem się z niektórych inwestycji. Ocena tej sytuacji zależna jest od jej kontekstu. Czasem może być ona związana z planowym działaniem, innym razem spowodowana restrukturyzacją, jeszcze innym zaś, jest to ostatnia deska ratunku służąca ratowaniu upadającego już przedsiębiorstwa. Nadwyżka wydatków nad wpływami (-) jest zazwyczaj sytuacją pozytywną, która oznacza, że spółka wydaje swoje środki w celu ich inwestowania. Może jednak okazać się to problematyczne w sytuacji, gdy inne segmenty działalności nie przynoszą wystarczająco dużych przepływów pieniężnych. Nadwyżka wpływów nad wydatkami (+) z działalności finansowej związane jest często z zaciągnięciem kredytu, emisją papierów wartościowych, uzyskaniem dotacji lub ze spłatą udzielonych innym pożyczek wraz z odsetkami. Nadwyżka wydatków nad wpływami (-) jest związana z procesami odwrotnymi, np. spłatą kredytów lub zobowiązań z tytułu wyemitowanych obligacji. Ocena kierunku przepływów z działalności finansowej wydaje się szczególnie problematyczna, gdyż zależy w znacznej mierze od tego jakie są powody wpływów i wydatków, jak zostaną wykorzystane pieniądze z kredytów/dotacji/emisji papierów wartościowych oraz od tego jakie są kierunki przepływów z innych rodzajów działalności. Poza kierunkami przepływów dobrze jest również uwzględniać stan posiadanych środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, a także dane z poprzednich okresów sprawozdawczych. Może okazać się np. że spółka w danym okresie będzie mieć ujemne przepływy pieniężne ze wszystkich segmentów działalności, jednak posiada olbrzymie zapasy gotówkowe z lat poprzednich. W takiej sytuacji teza o prawdopodobieństwie bankructwa spowodowanego brakiem środków pieniężnych byłaby zbyt daleko posunięta. W naszych dalszych rozważaniach będziemy posługiwać się znakami (+) jako symbolem przewagi wpływów nad wydatkami, czyli dodatnimi przepływami oraz znakiem (-) jako symbolem przewagi wydatków nad wpływami, czyli przepływami ujemnymi. Pomijamy sytuacja, w których suma strumieni pieniężnych z danego rodzaju działalności jest równa 0. Kombinacje kierunków przepływów pieniężnych Sytuacja 1: Działalność operacyjna (+), Działalność inwestycyjna (+), Działalność finansowa (+). Sytuacja ta jest typowa dla przedsiębiorstw przygotowujących się do nowych przedsięwzięć lub przejęcia innej jednostki. Zwiększenie posiadanych środków pieniężnych, zarówno poprzez zaciągnięcie zobowiązań finansowych, jak i wyprzedaż majątku może okazać się konieczne do przeprowadzenia dużej inwestycji lub przejęcia innej jednostki. Nowe inwestycje dają nowe możliwości. W sytuacji, w której spółka uzyskuje dodatnie wpływy z działalności operacyjnej, mogą rodzić one nadzieję na dalszy rozwój spółki, choć oczywiście konieczna jest głębsza analiza dalszych działań planowanych przez jednostkę. Sytuacja 2: Działalność operacyjna (+), Działalność inwestycyjna (+), Działalność finansowa (-). Sytuacja typowa dla procesów restrukturyzacyjnych. Przedsiębiorstwo uzyskuje wpływy ze swojej głównej działalności. Dodatnie przepływy z działalności inwestycyjnej są naturalnym następstwem wyprzedaży części majątku w trakcie restrukturyzacji. Jednocześnie spłacane są zobowiązania wobec wierzycieli. Sytuacja 3: Działalność operacyjna (+), Działalność inwestycyjna (-), Działalność finansowa (+). Jest to sytuacja typowa dla rozwijających się jednostek gospodarczych. W moim przekonaniu jest to najlepszy możliwy układ kierunków przepływów pieniężnych. Główna działalność jednostki przynosi dodatnie przepływy, dodatkowo jednostka pozyskuje z działalności finansowej środki, które przeznaczane są następnie na inwestycje mające w przyszłości umożliwić dalszą poprawę przepływów z działalności operacyjnej. Sytuacja 4: Działalność operacyjna (+), Działalność inwestycyjna (-), Działalność finansowa (-). Ostatnia z sytuacji, którą można oceniać jako pozytywną, ze względu na dodatnie przepływy z działalności operacyjnej. Uzyskanie dodatnich przepływów operacyjnych może dawać możliwość regulowania zobowiązań finansowych, jak i podejmowania inwestycji. W ocenie tej sytuacji wyjątkowo istotna jest jednak wartość strumieni pieniężnych oraz wartość aktualnie posiadanych środków pieniężnych i ich ekwiwalentów. Jeżeli posiadane obecnie środki i wpływy z działalności operacyjnej nie wystarczą do sfinansowania wydatków z działalności inwestycyjnej i finansowej, sytuacja może rozwinąć się w niepożądanym kierunku. Sytuacja 5: Działalność operacyjna (-), Działalność inwestycyjna (+), Działalność finansowa (+). Sytuacja ta może wskazywać na przejściowe trudności finansowe jednostki gospodarczej. Negatywnie należy ocenić ujemne przepływy z działalności operacyjnej, jednak dodatnie przepływy z działalności inwestycyjnej i finansowej mogą przy dobrym zarządzaniu i sprzyjającej sytuacji rynkowej pomóc w przywróceniu jednostki na właściwe tory rozwoju. Należy jednak pamiętać, że obecnie dodatnie przepływy finansowe mogą w przyszłości nieść za sobą konieczność spłaty zobowiązań, co przy braku poprawy sytuacji na działalności operacyjnej może skończyć się poważniejszymi niż dotychczas problemami. Sytuacja 6: Działalność operacyjna (-), Działalność inwestycyjna (+), Działalność finansowa (-). Niebezpieczna sytuacja, w której przy ujemnych przepływach z działalności operacyjnej, konieczna jest spłata zobowiązań finansowych. Jednostka ratuje się poprzez sprzedaż majątku trwałego. Nie zawsze jednak wystarczy to do uratowania spółki. Sytuacja 7: Działalność operacyjna (-), Działalność inwestycyjna (-), Działalność finansowa (+). Sytuacja typowa dla młodych jednostek gospodarczych. W ich przypadku nie musi oznaczać problemów finansowych. Jest związana raczej z fazą rozwoju przedsiębiorstwa. Jednostka jeszcze nie osiąga dodatnich wpływów ze swojej głównej działalności, jednak posiada środki pieniężne z działalności finansowej, które przeznaczane są na inwestycje. Jeżeli jednak identyczna sytuacja występuje w spółkach, które są dojrzałymi przedsiębiorstwami, taki sam układ przepływów pieniężnych może być sporym powodem do obaw o dalszy los spółki. Sytuacja 8: Działalność operacyjna (-), Działalność inwestycyjna (-), Działalność finansowa (-). Sytuacja ta rodzi niebezpieczeństwo bankructwa. Ujemne przepływy ze wszystkich rodzajów działalności są wyjątkowo niebezpieczne dla zachowania płynności finansowej i terminowego regulowania zobowiązań. W przypadku tej sytuacji wyjątkowo istotne są wartości strumieni pieniężnych, w stosunku do posiadanych środków pieniężnych pozostałych do dyspozycji jednostki. Jeżeli posiada ona spore zapasy gotówkowe z poprzednich lat, pojawienie się ujemnych przepływów ze wszystkich rodzajów działalności może być tylko ostrzeżeniem. Jeżeli jednak nie posiada ona takich zapasów, sytuacja ta może postawić jednostkę przed realnym widmem bankructwa, o ile nie dokonają się jakieś zmiany. Podsumowanie Opisane powyżej interpretacje mogą różnić się od rzeczywistych powodów występowania opisanych powyżej sytuacji. Są to jedynie pewne propozycje pojawiające się w literaturze przedmiotu i opatrzone moim dodatkowym komentarzem. Niemniej jednak, w wielu przypadkach interpretacje te wydają się uzasadnione. Ich weryfikacja możliwa jest dzięki głębszej analizie sytuacji spółki. Tym co przede wszystkim powinien zapamiętać każdy inwestor jest fakt, że ujemne przepływy pieniężne z działalności operacyjnej są zjawiskiem niepożądanym. Osiąganie dodatnich przepływów z działalności, do której jednostka została powołana, jest kluczowe dla jej dalszego rozwoju. Wyjątkiem są tu młode przedsiębiorstwa, które są jeszcze w fazie inwestycji koniecznych dla osiągnięcia dodatnich przepływów operacyjnych w przyszłości. Jak już mówiłem, interpretacji poszczególnych sytuacji dotyczących rachunku przepływów pieniężnych nie można traktować jako prawdy objawionej. Trzeba dużego wyczucia i znajomości sytuacji konkretnej spółki by móc prawidłowo zastosować analizę samych kierunków przepływów. Niemniej, podane powyżej interpretacje mogą pomóc w szybkim oglądzie sytuacji. Nie powinny być jednak jedynym narzędziem analizy sytuacji spółki, gdyż tak płytka analiza może okazać się dla inwestora katastrofalna w skutkach. To przydatne narzędzie analizy finansowej, jednak należy podchodzić do niego z należytą rozwagą, gdyż stosowane w oderwaniu od innych metod analizy, jest narzędziem wyjątkowo ułomnym. Warto również zwracać uwagę nie tylko na kierunki przepływów, lecz również na ich wartości, a także wielopoziomową strukturę rachunku przepływów pieniężnych. Literatura: B. Micherda, Wykorzystanie rachunku przepływów pieniężnych w analizie finansowej, Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie, nr 565, 2002. Ustawa o rachunkowości (dalej: uor) określa minimalne wymogi informacyjne w zakresie rachunku przepływów pieniężnych. Informacje te znajdziemy w załączniku nr 1. W dodatkowych informacjach i objaśnieniach sprawozdania finansowego należy ujawnić: 1) objaśnienie struktury środków pieniężnych przyjętych do rachunku przepływów pieniężnych, 2) uzgodnienie przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej sporządzone metodą pośrednią, gdy rachunek przepływów pieniężnych sporządzony jest metodą bezpośrednią, 3) przyczyny różnic pomiędzy zmianami stanu niektórych pozycji w bilansie oraz zmianami tych samych pozycji wykazanymi w rachunku przepływów pieniężnych. Wymogi te zawarte są również w KSR nr 1 „Rachunek przepływów pieniężnych". Znajdują się w nim argumenty uzasadniające przedstawienie dodatkowych informacji i objaśnień do rachunku przepływów pieniężnych, a mianowicie: a) ułatwia to właściwe odczytanie i interpretację kwot wykazanych w poszczególnych pozycjach sprawozdania, szczególnie gdy wartość pozycji odbiega od wykazanej w innych elementach sprawozdania finansowego, b) pozwala na „odciążenie" rachunku przepływów pieniężnych i eliminację pozycji mniej istotnych z punktu widzenia podstawowego w celu sporządzania tego rachunku, c) rozszerza możliwości porównań, przydatnych przy szacowaniu wartości i prawdopodobieństwa wystąpienia przepływów pieniężnych w przyszłości. Ekwiwalenty Nie zawsze bilansowa wartość środków pieniężnych odpowiada wartości środków pieniężnych prezentowanych w rachunku przepływów pieniężnych. Niektóre aktywa finansowe na potrzeby sporządzania rachunku przepływów pieniężnych, mogą zostać przeklasyfikowane do środków pieniężnych – ekwiwalentów środków pieniężnych. Jest to możliwe w przypadku aktywów, które spełniają określone wymogi. Autopromocja Specjalna oferta letnia Pełen dostęp do treści "Rzeczpospolitej" za 5,90 zł/miesiąc KUP TERAZ Ekwiwalenty środków pieniężnych są to te aktywa pieniężne, niezaliczane do środków pieniężnych oraz inne aktywa finansowe, które charakteryzują się jednocześnie: 1) wysokim stopniem płynności, to jest łatwością wymiany na określoną kwotę środków pieniężnych, 2) nieznacznym ryzykiem utraty wartości oraz 3) krótkim terminem płatności lub wymagalności, nie dłuższym niż trzy miesiące od dnia ich otrzymania, wystawienia, nabycia lub założenia (lokaty). W takiej sytuacji należy w dodatkowych informacjach i objaśnieniach wyjaśnić, które aktywa finansowe na potrzeby rachunku przepływów pieniężnych kwalifikowane są jako środki pieniężne i ich ekwiwalenty. Jednostka może uznać, że przyjęte przy sporządzaniu bilansu zasady klasyfikowania krótkoterminowych aktywów finansowych do środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych są takie same, jak stosowane do określenia środków pieniężnych i ich ekwiwalentów w rachunku przepływów pieniężnych. W dodatkowych informacjach i objaśnieniach podaje się wtedy odpowiednią informację na ten temat. Metoda sporządzania Ustawa o rachunkowości pozwala wybrać metodę sporządzania rachunku przepływów pieniężnych (bezpośrednią lub pośrednią). Jeżeli jednak zdecydujemy się na metodę bezpośrednią, to w dodatkowych informacjach i objaśnieniach należy przedstawić przepływy pieniężne z działalności operacyjnej przygotowane na podstawie metody pośredniej. Wymóg dotyczy tylko przepływów z działalności operacyjnej, ponieważ przepływy z działalności inwestycyjnej i finansowej zawsze są sporządzane metodą bezpośrednią. Zasady przyjęte do sporządzenia rachunku przepływów pieniężnych są częścią przyjętej przez jednostkę polityki rachunkowości i wymagają, zgodnie z ustawą o rachunkowości, ujęcia w dokumentacji oraz omówienia we wprowadzeniu do sprawozdania finansowego. Zmiany stanów... Sporządzając przepływy z działalności operacyjnej metodą pośrednią eliminujemy operacje niepieniężne i te, które nie dotyczą działalności operacyjnej. Może to spowodować różnice między zmianami stanu niektórych pozycji wykazanych w bilansie oraz zmianami tych pozycji wykazanymi w rachunku przepływów pieniężnych. Dotyczy to np. zmiany stanu rezerw, należności, zapasów, zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów, rozliczeń międzyokresowych. Należy również wyjaśnić ich przyczyny. ...rezerw... Różnice mogą np. wynikać ze zmiany stanu rezerw na odroczony podatek dochodowy, jeżeli rezerwę na podatek utworzono z pominięciem wyniku finansowego netto bieżącego okresu w ciężar kapitału (funduszu) własnego (na kapitał z aktualizacji wyceny), np. w przypadku wyceny instrumentów. Rozbieżności wystąpią również w sytuacji, gdy sporządzamy rachunek przepływów pieniężnych za okres, w którym miało miejsce połączenie jednostek. Przykład Nota do rachunku przepływów pieniężnych dotycząca zmiany stanu rezerw może wyglądać następująco: Pozycja Zmiana stanu rezerw na zobowiązania 2014 2013 Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne Pozostałe rezerwy Razem Zmiana stanu ...i zapasów W pozycji zmiany stanu zapasów nie uwzględnia się np. zmiany stanu zapasów z tytułu wkładu niepieniężnego otrzymanego lub przekazanego pod postacią zapasów czy zmiany stanu zapasów z tytułu ich przeniesienia do środków trwałych (w tym w budowie) lub przekwalifikowania środków trwałych do zapasów. Przykład Nota dotycząca zmiany stanu zapasów może wyglądać tak: Pozycja Zmiana stanu zapasów 2014 2013 Ogółem zapasy Koszty zakupu Aktualizacja wyceny zapasów Razem Zmiana stanu Należności też trzeba wykazać Nie uwzględnia się zmiany stanu należności dotyczących działalności inwestycyjnej, np. z tytułu sprzedaży środków trwałych lub z operacji i zdarzeń niepieniężnych, jak np. z zamiany należności z tytułu dostaw i usług na udziały. Przykład Nota przygotowana dla zaprezentowania zmiany stanu należności: Pozycja Zmiana stanu należności 2014 2013 Należności długoterminowe Należności krótkoterminowe od jednostek powiązanych Należności krótkoterminowe od pozostałych jednostek Razem należności brutto Odpisy aktualizujące wartość należności Razem należności netto, w tym Należności z tytułu sprzedaży wartości niematerialnych i prawnych i środków trwałych Należności z tytułu sprzedaży inwestycji w nieruchomości i wartości niematerialne i prawne Inne należności z tytułu działalności inwestycyjnej Razem należności z działalności inwestycyjnej Należności finansowe Razem należności z działalności finansowej Należności z działalności operacyjnej Zmiana stanu należności Zobowiązania krótkoterminowe z wyjątkiem pożyczek i kredytów Nie uwzględnia się zmian stanu zobowiązań dotyczących działalności inwestycyjnej ani z operacji lub zdarzeń niepieniężnych, jak np. zamiany zobowiązań dotyczących działalności operacyjnej na kapitał własny czy zmiany stanu zobowiązań z tytułu podatku dochodowego odnoszonych bezpośrednio na kapitał własny. Przykład Nota dotycząca zmiany stanu zobowiązań krótkoterminowych może być zbudowana z następujących elementów: Pozycja Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, bez kredytów i pożyczek 2014 2013 Zobowiązania krótkoterminowe wobec jednostek powiązanych Zobowiązania krótkoterminowe wobec pozostałych jednostek Fundusze specjalne Razem zobowiązania, w tym: Zobowiązania z tytułu zakupu wartości niematerialnych i prawnych i środków trwałych Zobowiązania z tytułu zakupu inwestycji w nieruchomości i wartości niematerialne i prawne Inne zobowiązania z tytułu działalności inwestycyjnej Razem zobowiązania z działalności inwestycyjnej Zobowiązania z tytułu nabycia (akcji) własnych Zobowiązania z tytułu dywidend i innych wypłat na rzecz właścicieli Zobowiązania inne niż wypłaty na rzecz właścicieli z tytułu podziału zysku Zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych Inne zobowiązania finansowe Zobowiązania z tytułu umów leasingu finansowego Zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek Razem zobowiązania z działalności finansowej Zobowiązania z działalności operacyjnej Zmiana stanu zobowiązań Rozliczenia międzyokresowe Nie wykazuje się w zmianie stanu rozliczeń międzyokresowych, np. zmiany rozliczeń czynnych z tytułu odroczonego podatku dochodowego odnoszonego bezpośrednio na kapitał własny. Ponadto nie wykazuje się zmian stanu rozliczeń ujętych drugostronnie na kontach aktywów lub zobowiązań, a w szczególności: zmiany stanu ujemnej wartości firmy w roku jej powstania, wartości darowizn niepieniężnych otrzymanych w postaci składników aktywów trwałych, a także dotacji – w roku ich otrzymania. Przykład Zmianę stanu rozliczeń międzyokresowych można przedstawić w następujący sposób: Pozycja Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych 2014 2013 Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe Krótkoterminowe rozliczenia krótkoterminowe Razem 1. Zmiana stanu Ujemna wartość firmy Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe (pasywa) Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe (pasywa) Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe przychodów Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe przychodów Razem 2. Zmiana stanu 3. Otrzymana dotacja na sfinansowanie nabycia środków trwałych Ogółem zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych (1+2+3) Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych W pozycji dotyczącej nabycia wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych nie ujmuje się zaliczek udzielonych na poczet zakupu wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych (są one wykazywane w pozycji „Inne wydatki inwestycyjne"). Jeżeli jednak kwota zaliczki jest znaczna, prawdopodobieństwo faktycznego nabycia duże, a termin realizacji krótki, to można wydatek na zaliczkę wykazać w pozycji dotyczącej nabycia składników aktywów jednostki. Fakt taki wymaga ujawnienia w dodatkowych informacjach i objaśnieniach wraz z podaniem kwoty zaliczki i terminu realizacji zakupu. Środki pieniężne Jeżeli pozycja „Środki pieniężne" dla potrzeb rachunku przepływów pieniężnych i bilansowych różni się lub występują jeżeli w jednostce na koniec okresu objętego sprawozdaniem różnice kursowe od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach walutowych i w kasie, to należy wyjaśnić różnice w dodatkowych informacjach i objaśnieniach. Przykład Propozycja noty na temat bilansowej zmiany stanu środków pieniężnych Pozycja E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych 2014 2013 Środki pieniężne w kasie Środki pieniężne na rachunkach bankowych Lokaty bankowe do 3 miesięcy Ekwiwalenty środków pieniężnych, w tym – czeki, – weksle, – inne Razem środki pieniężne oraz ekwiwalenty środków pieniężnych Zmiana środków pieniężnych oraz ekwiwalentów środków pieniężnych Wycena bilansowa środków pieniężnych Zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania Brak wyjaśnień może oznaczać błędy Katarzyna Rydz, audit partner w dziale rewizji finansowej BDO, trener szkoleniowy Poza ujawnieniami zawartymi w załączniku nr 1 do ustawy o rachunkowości jednostki powinny przedstawiać w dodatkowych informacjach i objaśnieniach inne informacje służące wyjaśnieniu pozostałych pozycji rachunku przepływów pieniężnych. Dotyczy to głównie pozycji niepieniężnych, które nie wynikają wprost z innych elementów sprawozdania finansowego, np. różnic kursowych, odsetek dotyczących działalności inwestycyjnej i finansowej. Dotyczy to również pozycji „Inne korekty". Wysoka wartość w tej pozycji bez informacji wyjaśniającej, czego ona dotyczy, może oznaczać, że rachunek przepływów pieniężnych nie został sporządzony prawidłowo i w pozycji tej zaprezentowano kwoty, które dotyczą innych elementów rachunku przepływów pieniężnych. Otrzymaliśmy dotację unijną w związku z realizacją umowy o dofinansowanie w ramach działania „ Stymulowanie działalności B+R przedsiębiorstw oraz wsparcie w zakresie wzornictwa przemysłowego na zakup środków trwałych oraz różne koszty”. Jak ująć w rachunku przepływów pieniężnych otrzymane środki, które wpłynęły na wydzielony rachunek bankowy? Zgodnie z art. 48b ust. 3 ustawy o rachunkowości w rachunku przepływów pieniężnych należy uwzględnić wszystkie wpływy i wydatki z działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej jednostki, z wyjątkiem wpływów i wydatków będących rezultatem zakupu lub sprzedaży środków pieniężnych. Ustawa o rachunkowości definiuje także działalność operacyjną jako podstawowy rodzaj działalności jednostki oraz inne rodzaje działalności, niezaliczone do działalności inwestycyjnej (lokacyjnej) lub finansowej. Przez działalność inwestycyjną (lokacyjną) rozumie się nabywanie lub zbywanie składników aktywów trwałych i krótkoterminowych aktywów finansowych oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty i korzyści. Działalność finansową wiąże się z pozyskiwaniem lub utratą źródeł finansowania (zmiany w rozmiarach i relacjach kapitału własnego i obcego w jednostce) oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty i korzyści. Zgodnie z pkt Krajowego Standardu Rachunkowości nr 1 otrzymane dotacje, bez względu na ich cel, są bezzwrotnym pozyskaniem obcego źródła finansowania. Wpływy z tytułu dotacji ujmuje się w rachunku przepływów pieniężnych jako przepływy z działalności operacyjnej, jeżeli dotacje te służą podstawowej działalności operacyjnej podmiotu (dopłaty, subwencje, dopłaty do cen, w tym także ze środków pomocowych, z Funduszu Pracy, dotacje Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla uczelni). W pozostałych przypadkach wpływy z tytułu dotacji wykazuje się jako przepływy z działalności finansowej. Wykorzystanie przyznanych dotacji wykazuje się w rachunku przepływów pieniężnych jako wydatek zaliczany do odpowiedniego rodzaju działalności (operacyjnej lub inwestycyjnej), zgodnie z przeznaczeniem dotacji. Otrzymane dotacje należy wykazać zgodnie z przeznaczeniem dotacji w różnych pozycjach rachunku przepływów pieniężnych. Przykładowe pozycje zostały wskazane w tabeli. Otrzymana przez państwa firmę dotacja na zakup środka trwałego stanowi zewnętrzne źródło finansowania. Będzie wykazana w rachunku przepływów pieniężnych w działalności finansowej w pozycji Inne wpływy finansowe. RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH SPORZĄDZONY NA DZIEŃ ........ r. (metoda pośrednia) Wyszczególnienie Bieżący rok obrotowy A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej I. Zysk (strata) netto - 6 000 II. Korekty razem - 21 600 1. Amortyzacja 12 000 7. Zmiana stanu należności - 27 600 9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych –6 000 III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I+/–II) - 27 600 B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej I. Wpływy II. Wydatki 120 000 1. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych 120 000 III. Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I–II) - 120 000 C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej I. Wpływy 60 000 4. Inne wpływy finansowe 60 000 II. Wydatki III. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I–II) 60 000 D. Przepływy pieniężne netto, razem ( - 87 600 E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym: - 87 600 – zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych F. Środki pieniężne na początek okresu 100 000 G. Środki pieniężne na koniec okresu (F+/–D), w tym: 12 400 – o ograniczonej możliwości dysponowania Tabela. Wybrane pozycje rachunku przepływów pieniężnych Rodzaj przepływów pieniężnych Pozycja rachunku przepływów pieniężnych Wyszczególnienie rodzajów przepływów Działalność operacyjna 9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych Rozliczenia międzyokresowe przychodów wykazuje się: wzrost stanu - ze znakiem plus, zmniejszenie zaś - ze znakiem minus. Nie wykazuje się zmian stanu rozliczeń ujętych drugostronnie na kontach aktywów lub zobowiązań, a w szczególności zmiany stanu ujemnej wartości firmy w roku jej powstania, wartości darowizn niepieniężnych otrzymanych w postaci składników aktywów trwałych a także dotacji - w roku ich otrzymania. Działalność operacyjna 10. Inne korekty Wykazuje się tu dotacje w roku ich otrzymania, jeżeli zostały w całości, z pominięciem rozliczeń międzyokresowych przychodów, odniesione na wynik finansowy bieżącego okresu (minus). Działalność finansowa 4. Inne wpływy finansowe Wykazuje się tu dotyczące działalności finansowej wpływy, nieujęte w pozycjach 1-3, jak np. wpływy z otrzymanych dotacji. Firma otrzymała dotację na zakup środka trwałego na kwotę 60 000 zł. Dotacja wpłynęła na rachunek bankowy firmy. Firma w maju zakupiła środek trwały i przyjęła do użytkowania. Wartość zakupionego środka trwałego wynosiła 120 000 zł. Amortyzacja wynosi 20 proc. i jest naliczona od czerwca. Firma zapłaciła w całości za zakupiony środek trwały. Stan początkowy środków pieniężnych kwota 100 000 zł; 1. WB - wpływ przyznanej dotacji na rachunek bankowy kwota 60 000 zł; 2. Zakup środka trwałego: 1) wartość netto kwota 120 000 zł, 3) wartość brutto kwota 147 600 zł; 3. OT – przyjęcie środka trwałego do użytkowania kwota 120 000 zł; 4. WB – zapłata za zakup środka trwałego kwota 147 600 zł; 5. Naliczenie amortyzacji kwota 12 000 zł (2000 zł/miesiąc x 6 miesięcy); 6. Zaksięgowanie równolegle do amortyzacji rozliczenia dotacji – dofinansowanie 50 proc., tj. 6000 zł [(2000 zł x 50 proc.) x 6 miesięcy]. Art. 48b ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości ( z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Krajowy Standard Rachunkowości nr 1 „Rachunek przepływów pieniężnych” ( Min. Fin. z 2010 r. nr 6, poz. 25). Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL Kup licencję Fragment bilansu i rachunku zysków i strat za bieżący rok: źródło: Rzeczpospolita źródło: Rzeczpospolita Przykład prezentacji w rachunku przepływów pieniężnych zgodnie z MSSF: RAPORTY | Zaciągnięte przez jednostkę pożyczki, bez względu na ich przeznaczenie, wykazuje się w segmencie działalności finansowej jako pozyskanie obcego źródła pieniędzy. Kredyty i pożyczki to z pewnością pozycje, które występują w większości polskich przedsiębiorstw. O ich właściwą prezentację w rachunku przepływów pieniężnych trzeba zadbać szczególnie. Ma to bowiem bardzo ważne walory informacyjne dla odbiorców sprawozdań finansowych. Wpływy i wydatki Pozycja rachunku przepływów pieniężnych (w obu wariantach ich sporządzania), czyli wpływy z kredytów i pożyczek, odzwierciedla całkowitą wartość wpływów w danym okresie z tytułu otrzymanych przez jednostkę kredytów i pożyczek. Ujmuje się tu wpływy z tytułu otrzymanych kredytów i pożyczek długo- i krótkoterminowych, i to wykorzystanych zarówno na cele działalności operacyjnej, jak i inwestycyjnej. Jeżeli bank w momencie postawienia kredytu do dyspozycji potrącił prowizję i część odsetek, to odpowiednio niższa będzie suma efektywnie wykorzystanego kredytu. Natomiast pozycja po stronie wydatków, czyli „Spłaty kredytów i pożyczek", pokazuje wartość spłat kredytów i pożyczek w danym okresie. Jedynym przypadkiem, w którym standard nie zaleca stosowania szyku rozwartego w zakresie prezentacji kredytów i pożyczek, jest ujęcie kredytu w rachunku bieżącym oraz linii kredytowej. Pozycje te należy wykazywać w rachunku przepływów pieniężnych per saldo. Gdy saldo na początek... Dostęp do treści jest płatny. Archiwum Rzeczpospolitej to wygodna wyszukiwarka archiwalnych tekstów opublikowanych na łamach dziennika od 1993 roku. Unikalne źródło wiedzy o Polsce i świecie, wzbogacone o perspektywę ekonomiczną i prawną. Ponad milion tekstów w jednym miejscu. Zamów dostęp do pełnego Archiwum "Rzeczpospolitej" ZamówUnikalna oferta Kto sporządza rachunek przepływów pieniężnych Zgodnie z ustawy o rachunkowości (dalej uor) sprawozdanie finansowe jednostek określonych w art. 64 uor podlegające corocznemu badaniu poza takimi elementami jak: bilans, rachunek zysków i strat, informacja dodatkowa, obejmuje również zestawienie zmian w kapitale własnym oraz rachunek przepływów pieniężnych. Badaniu podlegają ( uor) roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych oraz roczne sprawozdania finansowe – kontynuujących działalność: banków, zakładów ubezpieczeń oraz zakładów reasekuracji; spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych; jednostek działających na podstawie przepisów o obrocie papierami wartościowymi oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych; jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych; spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji; pozostałych jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa z następujących warunków: średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób, suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2 500 000 euro, przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5 000 000 euro. Ponadto: Badaniu podlegają sprawozdania finansowe spółek przejmujących i spółek nowo zawiązanych, sporządzone za rok obrotowy, w którym nastąpiło połączenie, a także roczne sprawozdania finansowe jednostek sporządzone zgodnie z MSR. Badaniu podlegają również roczne połączone sprawozdania finansowe funduszy inwestycyjnych z wydzielonymi subfunduszami oraz roczne sprawozdania jednostkowe subfunduszy Rachunek przepływów pieniężnych to element sprawozdania finansowego podmiotów podlegających obowiązkowi badania, zatem głównie większych podmiotów. Na pewno do sporządzenia tego elementu sprawozdania finansowego trzeba dobrze się przygotować, a przede wszystkim dobrze przygotować dane. Prawidłowe będzie sporządzenie w pierwszej kolejności bilansu i rachunku zysków i strat, a dopiero później rachunku przepływów pieniężnych. Ramy prawne i techniki sporządzania Na gruncie polskich przepisów zakres informacji jakie mają zostać ujęte w rachunku przepływów pieniężnych są określone w ustawie o rachunkowości w: Załączniku nr 1 do ustawy o rachunkowości – dla jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń, zakłady reasekuracji Załączniku nr 2 – dla banków Załączniku nr 3 – dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. Ponadto należy kierować się zaleceniami Krajowego Standardu Rachunkowości nr 1 „Rachunek przepływów pieniężnych” (KSR 1). Celem KSR 1 jest określenie szczegółowych zasad sporządzania rachunku przepływów pieniężnych. Zalecenia KSR 1 powinny być również stosowane przez jednostki, które dobrowolnie sporządzają rachunek przepływów pieniężnych (nie są do tego zobligowane na podstawie przepisów). Może być sporządzany metodą bezpośrednią lub pośrednią, zależnie od wyboru dokonanego przez kierownika jednostki (art. 48b ust 1 uor). Powinien zawierać dane za bieżący i poprzedni rok obrotowy. Określenie „metoda” (bezpośrednia lub pośrednia) dotyczy sposobu prezentacji informacji finansowej o przepływach z działalności operacyjnej. Przepływy z działalności inwestycyjnej i finansowej zawsze prezentuje się metodą bezpośrednią. Metoda bezpośrednia polega na wykazywaniu podstawowych tytułów wpływów i wydatków działalności operacyjnej jako odrębnych pozycji rachunku przepływów pieniężnych, a następnie ich zsumowaniu w celu uzyskania przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej. Metoda pośrednia polega na tym, że za punkt wyjścia przyjmuje się wynik netto roku obrotowego (ustalony memoriałowo), a następnie doprowadza się go do wyniku „kasowego”, korygując go o pozycje, które nie powodowały zmian stanu środków pieniężnych lub ich ekwiwalentów, jak też o wyniki innych działalności niż operacyjna, a następnie o elementy pieniężne, które zalicza się do innych rodzajów działalności (inwestycyjna, finansowa). Zalety Metoda bezpośrednia Metoda pośrednia Prezentacja wpływów i wydatków z działalności operacyjnej Dzięki takiej prezentacji możliwe jest na podstawie rachunku przepływów określenie przyszłych wpływów i wydatków działalności operacyjnej. Powiązanie rachunku przepływów pieniężnych z pozycjami bilansu i rachunku zysków i strat (dostępność informacji); Możliwość sporządzenia rachunku przepływów pieniężnych bez większej rozbudowy ewidencji księgowej. W rachunku przepływów pieniężnych należy uwzględnić wszystkie wpływy i wydatki z działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej jednostki, z wyjątkiem wpływów i wydatków będących rezultatem zakupu lub sprzedaży środków pieniężnych. Przez działalność operacyjną rozumie się podstawowy rodzaj działalności jednostki oraz inne rodzaje działalności, niezaliczone do działalności inwestycyjnej (lokacyjnej) lub finansowej. Działalność operacyjna zawiera: przepływy ze sprzedaży dóbr i usług, wpływy z tytułu zapłaty dostawcom za dostawy towarów i materiałów, wypłaty wynagrodzeń dla pracowników, wypływy z tytułu podatków i opłat; Działalność inwestycyjna (lokacyjna) to nabywanie lub zbywanie składników aktywów trwałych i krótkoterminowych aktywów finansowych oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty i korzyści. Będzie u zatem ujęte udzielanie pożyczek oraz ich otrzymywanie, zakup i sprzedaż udziałów i akcji innych podmiotów; Z kolei działalność finansowa polega na pozyskiwaniu lub utracie źródeł finansowania (zmiany w rozmiarach i relacjach kapitału (funduszu) własnego i obcego w jednostce) oraz wszystkich z nimi związanych pieniężnych kosztach i korzyściach. Działalność finansowa zawiera przychody z emisji udziałów i akcji, przychody z emisji papierów dłużnych. Wpływy i spłaty kredytów. Wystąpienie przepływów pieniężnych w działalności finansowej powoduje zmiany rozmiarów i relacji kapitału własnego i zadłużenia jednostki w przypadku korzystania z obcych źródeł finansowania. Czy można sporządzić rachunek przepływów pieniężnych nie znając spółki, opierając się tylko na bilansie i rachunku zysków i strat? Na pewno nie będzie to prawidłowy rachunek przepływów pieniężnych. Byłby on wtedy bardzo uproszczony. Przede wszystkim sporządzenie prawidłowego to znaczy zgodnego ze stanem faktycznym (odzwierciedlającego wszystkie zdarzenia gospodarcze skutkujące przepływami) rachunku przepływów pieniężnych wymaga dobrego przygotowania danych i zidentyfikowania transakcji związanych z przepływem środków pieniężnych. Są to między innymi: Dokładne informacje na temat ruchów środków trwałych w ciągu roku – zakupy, sprzedaż, likwidacja. (Dobrze jest przygotować wcześniej notę do sprawozdania finansowego na temat środków trwałych). Spłaty i zaciągnięcia kredytów i pożyczek w ciągu roku razem ze zrealizowanymi różnicami kursowymi – dodatnimi i ujemnymi. Inne operacje finansowe – np. wypłaty dywidend, emisję instrumentów finansowych Inne wpływy inwestycyjne np. wpływy z najmu inwestycji w nieruchomości, ze sprzedaży innych niż aktywa finansowe inwestycji krótkoterminowych Trudności mogą sprawić takie pozycje jak kredyty i pożyczki, środki trwałe. W przypadku kredytów i pożyczek szczególnie istotne są różnice kursowe i odsetki. Trzeba tu znać szczegóły zdarzeń – wiedzieć co i w jakiś wartościach się działo. Podobnie jeśli chodzi o środki trwałe: sprzedaż, zakup, likwidacja, (koniecznie z uwzględnieniem wartości brutto, netto, umorzenia). Trzeba też wiedzieć gdzie szukać informacji. Niektóre można wybrać na podstawie zapisów na kontach, inne z już wcześniej przygotowanych not np. noty środki trwałe. Poniżej przedstawiony zostanie sposób prezentacji różnic kursowych, odsetek i rezerw w sprawozdaniu finansowym. Prezentacja różnic kursowych w rachunku przepływów pieniężnych – metoda pośrednia W przypadku sporządzania rachunku przepływów pieniężnych metodą pośrednią jedną z korekt doprowadzających wynik finansowy netto do wyniku „kasowego” jest wyeliminowanie różnic kursowych. Korekty z tytułu różnic kursowych powinny zostać uwzględnione w pozycji rachunku przepływów pieniężnych. Wyłączeniu będą podlegały: Zrealizowane różnice kursowe nie dotyczące działalności operacyjnej. Należy przesunąć je do tej działalności, której dotyczą, czyli do działalności inwestycyjnej lub działalności finansowej. (Eliminacja różnic dodatnich ze znakiem „-” różnic ujemnych ze znakiem „+” i odpowiednio wykazanie przepływów z tytułu tych różnic w działalności inwestycyjnej lub finansowej – dodatnie ze znakiem „+” i ujemne ze znakiem „-”). Różnice te są oczywiście wykazywane łącznie z kwotą operacji, której dotyczą czyli np. spłata pożyczki, kredytu itp. Na przykład zrealizowane różnice kursowe dotyczące spłaty kredytu spółka wyeliminuje z działalności operacyjnej, a następnie uwzględni w przepływach z działalności finansowej (pieniężny charakter). Niezrealizowane różnice kursowe (naliczone memoriałowo/z wyceny bilansowej) ponieważ nie są one przepływem pieniężnym. (Eliminacja różnic dodatnich ze znakiem „-” różnic ujemnych ze znakiem „+”). Na przykład różnice kursowe z wyceny bilansowej kredytów zaciągniętych w walutach obcych jednostka wyeliminuje z działalności operacyjnej, jednak ze względu na ich niepieniężny charakter nie uwzględni już w przepływach z działalności finansowej. Różnice kursowe z tytułu wyceny środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych i ujętych w kasie. (Eliminacja różnic dodatnich ze znakiem „-” różnic ujemnych ze znakiem „+”) Nie wymagają korygowania zrealizowane i niezrealizowane różnice kursowe dotyczące działalności operacyjnej. Różnice kursowe zrealizowane wpływają na zmianę stanu środków pieniężnych Różnice kursowe niezrealizowane powodują zmianę stanu należności i zobowiązań, a tym samym podlegają eliminacji w korekcie dotyczącej zmiany stanu należności i zmiany stanu zobowiązań. Przykład: Założenia: Saldo początkowe środków pieniężnych na rachunku walutowym wynosiło zł. w tym różnice kursowe z wyceny zł. Na pierwszy dzień następnego roku obrotowego różnice te zostały wystornowane. Wpływy w roku bieżącym wynosiły zł a wypływy zł. Różnice kursowe z wyceny bilansowej (dodatnie) na koniec roku obrotowego wyniosły zł. (Dla celów przykładu zakłada się, że nie było innych transakcji w jednostce a wynik finansowy wynika tylko z różnic kursowych i jest to zysk netto w wysokości 2 000 zł.). Obliczenia: Ustalenie salda konta na dzień bilansowy wynosi: zł – zł.+ zł – + zł.= zł. Ustalenie zmiany stanu środków pieniężnych (BZ – BO): zł.– zł.= zł. (zmniejszenie) Ustalenie zmiany stanu środków pieniężnych „realnie” bez brania pod uwagę różnic kursowych z wyceny bilansowej: zł – zł = zł (zmniejszenie stanu środków pieniężnych). Fragment rachunku przepływów pieniężnych: Pozycja Prezentacja pozycji w zł. A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej 0 I. Zysk (strata) netto 2 000 II. Korekty razem -2 000 2. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych -2 000 C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej -5 000 I. Wpływy 230 000 II. Wydatki 235 000 III. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I – II) -5 000 D. Przepływy pieniężne netto razem -5 000 E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym -3 000 – zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych 2 000 Prezentacja odsetek w rachunku przepływów pieniężnych Kolejna korekta mająca na celu doprowadzenie wyniku finansowego netto do wartości przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej polega na wyeliminowaniu odsetek i udziałów w zyskach (dywidend). Korekta ta jest ujmowana w pozycji rachunku przepływów pieniężnych. Dotyczy następujących sytuacji: Odsetki i dywidendy otrzymane należy wyłączyć z wyniku finansowego ze znakiem „-” i jednocześnie włączyć do przepływów pieniężnych z działalności inwestycyjnej. Odsetki zapłacone należy wyłączyć z wyniku finansowego ze znakiem „+” i wykazać w działalności finansowej. Odsetki i dywidendy naliczone a niewypłacone również korygują wynik finansowy, natomiast ze względu na ich niepieniężny charakter nie są uwzględniane w przepływach z działalności finansowej i inwestycyjnej. Przykład Założenia: Jednostka dokonała spłaty odsetek od kredytu w wysokości zł. Jednocześnie w ciągu roku otrzymała odsetki od udzielonej pożyczki utrzymywanej jako inwestycja w wysokości zł. Na dzień bilansowy spółka dokonała kalkulacji odsetek i wyniosły one: Odsetki od kredytu zł (koszty) Odsetki od pożyczki udzielonej zł. (przychody) Dla celów przykładu zakłada się, że nie było innych transakcji w jednostce a wynik finansowy wynika tylko z odsetek i jest to strata netto w wysokości zł.). Obliczenia: Korekta z tytułu odsetek w przepływach z działalności operacyjnej: zł – zł + zł – zł. = zł. Fragment rachunku przepływów pieniężnych: Pozycja Prezentacja pozycji w zł. A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej I. Zysk (strata) netto II. Korekty razem 17 500 3. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) 17 500 III Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I-II) 0 B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej I. Wpływy 13 500 II. Wydatki 0 III. Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I – II) 13 500 C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej I. Wpływy 0 II. Wydatki 25 000 III. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I – II) -25 000 D. Przepływy pieniężne netto razem -11 500 Prezentacja rezerw kapitałowych w rachunku przepływów pieniężnych Zgodnie z zaleceniami KSR nr 1 w pozycji Zmiana stanu rezerw ujmuje się zmianę stanu rezerw na zobowiązania wykazanych w pozycji pasywów bilansu. Zwiększenie stanu rezerw wykazuje się ze znakiem „+”, natomiast zmniejszenie stanu rezerw ze znakiem „-”. Korekta ta jest wymagana gdyż generalnie w przypadku tworzenia rezerw dochodzi do zmiany wyniku finansowego, jednakże bez przepływu pieniężnego. Zatem aby doprowadzić wynik do „poziomu” kasowego niezbędne jest co do zasady skorygowanie go o zmianę stanu rezerw. Inaczej jednak dzieje się w przypadku rezerw, które zostały utworzone nie w ciężar kosztów, a w korespondencji z kapitałem własnym. Są to rezerwy które nie miały wpływu na wysokość wyniku finansowego. Przykładem takich rezerw będzie rezerwa na odroczony podatek dochodowy dotycząca operacji rozliczanych z kapitałem własnym. Czy też rezerwy na świadczenia pracownicze dotyczące lat ubiegłych. W przypadku takich rezerw, w sytuacji sporządzania rachunku przepływów pieniężnych metodą pośrednią zmiana stanu rezerw ustalona na podstawie bilansu obejmowałaby również tego typu rezerwy. Prawidłowe ustalenie korekty, która zawarta zostanie w rachunku przepływów w pozycji wymaga, aby zmianę stanu rezerw ustaloną na podstawie bilansu skorygować o wartość rezerw utworzonych czy też rozwiązanych w korespondencji z kapitałem własnym. Niezgodność pomiędzy zmianą stanu rezerw a korektą w rachunku przepływów należy wyjaśnić w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego. Przykład Założenia: Spółka utworzyła rezerwy na świadczenia pracownicze na dzień w wysokości zł. W tym kwota zł. dotyczy lat ubiegłych. Rezerwę dotyczącą lat ubiegłych zaksięgowano na koncie „Rozliczenie wyniku finansowego” w analityce „zysk/strata z lat ubiegłych”. Stan rezerw na zobowiązania na początek okresu wynosił 0 zł. Dla potrzeb przykładu przyjmuje się założenie, że w jednostce nie zostały utworzone inne rezerwy. Stan środków pieniężnych na początek i na koniec roku obrotowego wynosił zł. Na potrzeby przykładu zakłada się, że w jednostce nie wystąpiły inne zdarzenia gospodarcze, a wynik finansowy netto wyniósł zł (strata). Rachunek przepływów pieniężnych sporządzany jest metodą pośrednią. Obliczenia: Ustalenie bilansowej zmiany stanu rezerw: zł – 0 zł. = zł. Ustalenie zmiany stanu rezerw do ujęcia w rachunku przepływów pieniężnych: zł – zł = zł. Fragment rachunku przepływów pieniężnych: Pozycja Prezentacja pozycji w zł. A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej 0 I. Zysk (strata) netto – 5 500 II. Korekty razem 5 500 5. Zmiana stanu rezerw 5 500 III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I – II) 0 D. Przepływy pieniężne netto razem 0 E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym 0 – zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych F. Środki pieniężne na początek okresu 20 000 G. Środki pieniężne na koniec okresu (F +/- D), w tym 20 000 – o ograniczonej możliwości dysponowania Prezentacja odpisów aktualizujących w rachunku przepływów pieniężnych Odpisy aktualizujące wartość środków trwałych Odpisy aktualizujące wartość środków trwałych wpływają na wysokość wyniku finansowego i jednocześnie nie są przepływem pieniężnym, zatem sporządzając rachunek przepływów pieniężnych metodą pośrednią należałoby wyeliminować tę operację z wyniku finansowego netto. Wartość utworzonego odpisu należy wykazać w pozycji Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej ze znakiem „-„. Pozycja ta dotyczy zysków i strat powstałych na skutek: Zbycia niefinansowych aktywów trwałych i inwestycji Likwidacji tych składników Przekazania darowizn niepieniężnych Nadwyżek i niedoborów inwentaryzacyjnych Niepieniężnych strat i zysków nadzwyczajnych Aktualizacji wartości Przykład: Założenia: Spółka utworzyła odpis aktualizujący z tytułu trwałej utraty wartości środka trwałego w wysokości zł. Wartość początkowa tego środka trwałego to zł. W roku bieżącym dokonano odpisów umorzeniowych w wysokości zł. Na potrzeby przykładu zakłada się, że w jednostce nie wystąpiły inne zdarzenia gospodarcze, a wynik finansowy netto wyniósł – zł (strata). Rachunek przepływów pieniężnych sporządzany jest metodą pośrednią. Fragment rachunku przepływów pieniężnych: Pozycja Prezentacja pozycji w zł. A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej 0 I. Zysk (strata) netto – 65 000 II. Korekty razem 65 000 1. Amortyzacja 25 000 4 Zyski (straty) z działalności inwestycyjnej 40 000 III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I – II) 0 D. Przepływy pieniężne netto razem 0 Odpisy aktualizujące wartość należności Odpisy aktualizujące wartość należności wpływają na wysokość wyniku finansowego i jednocześnie nie są przepływem pieniężnym. Dotyczą one jednak działalności operacyjnej. Ponadto dokonanie odpisu aktualizującego wpływa na zmianę stanu należności. Zmiana stanu należności jest ujęta w korekcie rachunku przepływów pieniężnych. Tym samym następuje eliminacja aktualizacji należności z wyniku finansowego. Przykład: Założenia: Spółka utworzyła odpis aktualizujący należności w wysokości zł. Saldo należności na początku roku wynosiło: na koniec roku Na potrzeby przykładu zakłada się, że w jednostce nie wystąpiły inne zdarzenia gospodarcze, a wynik finansowy wynosi (strata). Rachunek przepływów pieniężnych sporządzany jest metodą pośrednią. Fragment rachunku przepływów pieniężnych: Pozycja Prezentacja pozycji w zł. A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej 0 I. Zysk (strata) netto – 10 000 II. Korekty razem 10 000 7. Zmiana stanu należności 10 000 III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I – II) 0 D. Przepływy pieniężne netto razem 0 E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym 0 – zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych Odpisy aktualizujące wartość zapasów Odpisy aktualizujące wartość zapasów analogicznie jak odpisy aktualizujące wartość należności wpływają na wysokość wyniku finansowego i jednocześnie nie są przepływem pieniężnym. Dotyczą one jednak działalności operacyjnej. Ponadto dokonanie odpisu aktualizującego wartość zapasów wpływa na zmianę stanu zapasów. Zmiana stanu należności jest ujęta w korekcie rachunku przepływów pieniężnych. Tym samym następuje eliminacja aktualizacji zapasów z wyniku finansowego. Skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych Minimalny zakres informacji, jakie powinien zawierać skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych zawarty jest w załączniku nr 4 do Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (rozporządzenie o konsolidacji). Zgodnie z rozporządzeniem o konsolidacji oraz zapisami KSR 1 są dwa sposoby sporządzenia skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych: Na podstawie skonsolidowanego bilansu i skonsolidowanego rachunku zysków i strat oraz dodatkowych informacji i objaśnień; Poprzez sumowanie odpowiednich pozycji rachunków przepływów pieniężnych jednostki nadrzędnej oraz jednostek objętych metodą konsolidacji pełnej lub metodą proporcjonalną oraz dokonanie korekt konsolidacyjnych tych sum. Korekty będą polegały na wyłączeniu wszelkich przepływów pieniężnych między objętymi skonsolidowanym rachunkiem przepływów pieniężnych: jednostką dominującą, jednostkami od niej zależnymi oraz między poszczególnymi jednostkami zależnymi w szczególności z tytułu: Wypłaty dywidend Objęcia udziałów (akcji) w jednostce grupy kapitałowej Wykorzystania i spłaty pożyczek Obie metody umożliwiają sporządzenie rachunku przepływów pieniężnych zarówno metodą bezpośrednią jak i pośrednią. Jednakże ze względów praktycznych nie stosuje się metody bezpośredniej dla sporządzenia go na podstawie skonsolidowanego bilansu i skonsolidowanego rachunku zysków i strat. Sumowanie poszczególnych rachunków przepływów W przypadku sporządzania skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych na podstawie sumowania poszczególnych jednostkowych rachunków przepływów pierwszym etapem będzie doprowadzenie do zgodności sumy wyników finansowych jednostki dominującej, jednostek od niej zależnych konsolidowanych metodą pełną i proporcjonalnego wyniku finansowego (jednostek konsolidowanych metodą proporcjonalną) z wynikiem finansowym (zyskiem lub stratą netto) wykazywanym w skonsolidowanym bilansie. W tym celu niezbędne jest dokonanie stosownych korekt. Przykładowe korekty to: Z tytułu prawa udziałowców mniejszościowych do części wyników finansowych netto jednostek zależnych, obejmowanych metodą konsolidacji pełnej. W takim przypadku suma udziałów mniejszości w wynikach finansowych jednostek zależnych koryguje odpowiednio skonsolidowany wynik finansowy. Jest to korekta o charakterze memoriałowym zatem jednocześnie następuje równoległy zapis kwoty korekty we właściwej dla wykazywanej w przepływach pieniężnych z działalności operacyjnej pozycji zyski straty) mniejszości. Obciążenie skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych odpisem raty lub całości nabytej wartości firmy (lub przejętej ujemnej wartości firmy) jednostek podporządkowanych. Łączny odpis wartości firmy koryguje odpowiednio skonsolidowany wynik finansowy. Również ta korekta ma charakter memoriałowy dlatego równocześnie następuje zapis kwoty korekty we właściwej dla wykazywanych w przepływach pieniężnych z działalności operacyjnej pozycji odpisów amortyzacyjnych, które wykazuje się w odrębnych pozycjach odpis wartości firmy lub odpis ujemnej wartości firmy. Eliminacja aktywowanych zysków i strat na transakcjach dokonanych miedzy jednostkami objętymi skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym. W przypadku jednostek, których dane konsolidowane są metodą pełną lub proporcjonalną, korekcie – prócz właściwej korekty skonsolidowanego wyniku finansowego – podlega zmiana stanu zapasów, jeśli zyski bądź straty wpływają na wartość tych zapasów. Gdy zyski bądź straty wpływają na wartość składników aktywów trwałych wówczas odpowiednio korygowana jest pozycja wynik z działalności inwestycyjnej (w przypadku sprzedaży aktywów trwałych) lub zmiana stanu zapasów (w przypadku sprzedaży aktywów trwałych, będących dla sprzedającego produktami lub towarami), a w uzasadnionych przypadkach pozycja innych korekt z działalności operacyjnej z uwzględnieniem odpowiednich korekt dotyczących skorygowanej kwoty ewentualnych odpisów amortyzacyjnych. Szerszy katalog korekt zawiera KSR 1 punkt Porównanie z MSR Na gruncie polskich przepisów sporządzający rachunek przepływów pieniężnych powinni posiłkować się Krajowym Standardem Rachunkowości nr 1 „Rachunek przepływów pieniężnych” (KSR 1). Z kolei przepisy międzynarodowe to MSR 7. Treść Krajowego Standardu Rachunkowości jest co do głównych założeń zgodna z MSR 7. Jednakże można zidentyfikować następujące różnice: KSR nie zaleca odrębnego ujawniania w rachunku przepływów pieniężnych informacji dotyczącej przepływów z tytułu podatku dochodowego. Zaleca się włączenie ich jako dodatkowych informacji i objaśnień do rachunku przepływów pieniężnych. W przypadku stosowania metody pośredniej ustalania przepływów działalności operacyjnej KSR zaleca korygowanie wyniku finansowego netto podczas gdy MSR 7 pozwala na korygowanie wyniku finansowego brutto. KSR zaleca aby kredyt w rachunku bieżącym oraz w linii kredytowej wykazywać w rachunku przepływów pieniężnych „per saldo” w działalności finansowej. Według MSR 7 niektóre jednostki mogą wykazać zmiany stanu kredytu w rachunku bieżącym jako element działalności operacyjnej lub jako ekwiwalent środków pieniężnych. Przydatność rachunku przepływów pieniężnych. Komu służy? Czy poza tym, że jest świetnym ćwiczeniem rachunkowym– zabawą z danymi i sprawdzeniem znajomości spółki oraz tego czy sporządzający pamięta o wszystkich zdarzeniach związanych z przepływami pieniężnymi, które miały miejsce w ciągu roku i poza tym, że jego prawidłowe sporządzenie przynosi niemałą satysfakcję księgowym czy ma walory przydatności? Czy inwestorzy czytają cash flow? Czy jest to tylko kolejna strona sprawozdania finansowego przygotowana przez księgowych a potem tylko sprawdzana przez audytorów (Przypomnijmy że rachunek przepływów pieniężnych sporządzają jednostki których sprawozdania finansowe podlegają obowiązkowi badania). Rachunek przepływów pieniężnych, obok bilansu i rachunku wyników, jest źródłem informacji o kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Dostarcza informacji na temat płynności i wypłacalności przedsiębiorstwa, jego możliwości regulowania bieżących zobowiązań. Jest podstawą do projekcji przyszłych przepływów pieniężnych. Poza inwestorami czytają go kredytodawcy i potencjalni kontrahenci w celu uzyskania czytelniejszego obrazu i oceny kondycji finansowej podmiotu. Dostarcza informacji na temat wpływów i wydatków środków pieniężnych. Na jego podstawie dokonuje się oceny zdolności jednostki do generowania środków pieniężnych z działalności operacyjnej, pozyskiwania innych źródeł finansowania i sposobów wykorzystania środków pieniężnych. (Wskazuje źródła pochodzenia środków pieniężnych i kierunki wykorzystania środków pieniężnych) Służyć ma pokazaniu informacji, która z działalności spółki: operacyjna, inwestycyjna, finansowa generuje dodatnie, a która ujemne przepływy pieniężne. Na jego podstawie można też prognozować poza wystąpieniem przepływów pieniężnych w przyszłości, zdolność jednostki do oddziaływania na okres i możliwości wystąpienie przepływów pieniężnych. Wersja pdf: 28-10-RZ-cash flow 28-10-RZ-1-H-006-KO copy

darowizna w rachunku przepływów pieniężnych